Evlilik izni

Evlilik izni (marriage leave), çalışanın düğünü vesilesiyle verilen ücretli veya ücretsiz izindir; genellikle bir izin bakiyesinden düşülmeyen ve olayla birlikte doğan tek seferlik bir haktır. Bazı ülkeler bunu yasayla ve çoğu zaman cömert bir şekilde güvence altına alır. Diğerleri ise hiçbir şeyi güvence altına almaz.

Dünyayı bu kadar net ikiye ayıran çok az izin türü vardır. Madrid’de evlenen bir çalışan yasa gereği on beş gün alır. Aynı çalışan Chicago’da ise işvereni ne sunuyorsa onu alır.

Amerika Birleşik Devletleri

Federal veya eyalet düzeyinde yasal evlilik izni yoktur. Düğün özel bir meseledir ve izin ücretli izinden (PTO), tatil izninden veya işverenin takdirine bağlı bir politikadan karşılanır.

İşverenler bu izni sunduğunda genellikle bir ila beş gün ücretli izin olur; bir hak olarak değil bir ayrıcalık olarak sunulur ve çoğu zaman yas, taşınma ve benzeri durumları kapsayan daha geniş bir “yaşam olayları” politikasına dahil edilir.

Kanada

Tablo büyük ölçüde aynıdır, ancak dikkat çekici bir istisnayla.

Quebec, Kuzey Amerika’da yasal evlilik izni bulunan tek yerdir. Act respecting labour standards’ın 81. bölümüne göre çalışan, kendi düğün veya medeni birliktelik (civil union) gününde ücretinden kesinti yapılmadan bir gün ve çocuğunun, babasının, annesinin, erkek veya kız kardeşinin düğünü veya medeni birlikteliği için bir gün ücretsiz izin kullanabilir. Çalışan işverene en az bir hafta önceden bildirimde bulunmalıdır.

Mütevazı ama gerçek bir hak; Kuzey Amerika için tek bir politika uygulayan işverenlerin de sıklıkla gözden kaçırdığı bir hak.

Federal düzenlemeye tabi işverenler, Ontario ve British Columbia evliliğe özgü bir izin sağlamaz; diğer eyaletler de sağlamaz. Bu yerlerdeki çalışanlar tatil iznini veya işverenin tanıdığı izni kullanır.

Uluslararası

Hakkın önemli boyutlara ulaştığı yer burasıdır.

İspanya, Portekiz ve İtalya her biri 15 takvim günü sağlar. İspanya’daki izin İşçi Statüsü’nün (Workers’ Statute) 37.3 maddesinden gelir, tam ücretlidir ve genellikle düğün gününde başlar; tören iş günü olmayan bir güne denk gelirse sonraki ilk iş gününde başlar. Fransa evlilik veya medeni birliktelik için dört gün, Hırvatistan evlilik dahil önemli kişisel olaylar için yedi güne kadar izin sağlar ve Kolombiya Aralık 2024’te bu hakkı getirdi.

Çin, demografik politikasının bir parçası olarak uygulamasını şu anda genişletiyor. Ulusal asgari süre 1980’den beri üç gündür, ancak eyaletler bu süreyi keskin biçimde uzatıyor: Shandong Ocak 2025’te 18 güne kadar izni yasalaştırdı, Shanxi ve Gansu 30 güne kadar ücretli izin sunuyor ve Sichuan 20 gün artı evlilik öncesi sağlık kontrolü için beş gün daha öngören bir düzenlemeyi görüşe açtı. 2025 ortasındaki haberlere göre eyalet düzeyindeki en az 27 bölge izni uzatma sürecindeydi. Neden açıktır: evlilik kayıtları 1980’den bu yana en düşük seviyeye geriledi ve izin, bunu tersine çevirmeyi amaçlayan araçlardan biri.

Evlilik izni Güney ve Güneydoğu Asya’nın büyük bölümünde de yaygındır; burada sık karşılaşılan süre üç gündür.

Politika tasarlarken

İşin büyük kısmını dört karar belirler.

• Takvim günü mü, iş günü mü? Yasal düzenlemeler genellikle takvim gününü kasteder. İspanya’daki on beş días naturales hafta sonlarını da içerir; dolayısıyla gerçek değeri yaklaşık on bir iş günüdür. “15 gün” ifadesini iş gününü kastetmek üzere bir politikaya kopyalarsanız, öngördüğünüz maliyeti yaklaşık iki katına çıkarırsınız
• Kim evli sayılır? İspanya’daki yasa kayıtsız birliktelikleri kapsamaz, ancak birçok toplu iş sözleşmesi kapsar. Medeni ve kayıtlı birlikteliklerin dahil olup olmadığını açıkça belirtin
• Ne zaman kullanılmalı? Yasal düzenlemelerin çoğu izni düğün tarihine bağlar. Serbest bırakırsanız ikinci bir tatil hakkına dönüşür
• Bir izin türü mü, bir bakiye mi? Olayla doğar ve tek seferliktir; bu nedenle tahakkuk etmemeli, devredilmemeli veya iş sözleşmesi sona erdiğinde ödenmemelidir. PTO’ya bir ekleme olarak değil, kendi izin türü olarak tanımlanmalıdır

---

Bu madde genel bilgi niteliğindedir, hukuki tavsiye değildir. Evlilik izni hakları ülkeye ve eyalete göre değişir ve zamanla değişebilir; uygulamadan önce yerel düzeyde doğrulayın.