İzin tahakkuku

İzin tahakkuku nedir?

İzin tahakkuku, çalışanların izni bir dönemin başında (ör. takvim yılı) toplu olarak almak yerine zaman içinde kademeli olarak kazanması sürecidir. Bu yöntemde izin; çalışılan saatler, kıdem veya şirkete özgü politikalar gibi faktörlere bağlı olarak adım adım birikir.

Tüm ayrıntıları bulabileceğiniz PTO tahakkuku hakkındaki makalemizin tamamını okuyabilirsiniz.

Tahakkukun temel unsurları

Tahakkuk oranı

Çalışanların izin kazanma hızıdır. Bu oran şirket politikasına, çalışanın kıdemine veya başka kriterlere göre değişebilir. Örneğin bir çalışan, çalıştığı her ay için 1,5 gün yıllık izin kazanabilir.

Tahakkuk dönemi

Tahakkuk dönemi, kazanılan iznin çalışanın bakiyesine eklendiği aralıktır; genellikle her bordro dönemi, her ay veya çalışılan her saat için. Günlük, haftalık, iki haftalık, ayda iki kez, aylık veya yıllık da olabilir. Bu dönem, bir yılda ne kadar izin kazanılacağını değil, bakiyenin ne sıklıkla güncelleneceğini belirler. Kısa dönemler bakiyeyi fiilen kazanılan izne yakın tutar; uzun dönemler ise izni belirgin adımlarla ekler ve bu da dönem ortasındaki taleplerin onaylanmasını zorlaştırabilir.

Devir

Kullanılmayan iznin bir dönemden sonrakine aktarılabilmesidir. Şirketler genellikle devredilebilecek izin miktarına bir üst sınır koyar.

Örnek: Bir çalışan, kullanmadığı yıllık izninin en fazla 10 gününü bir sonraki yıla devredebilir.

Tahakkuk üst sınırı

Bir çalışanın biriktirebileceği azami izin miktarıdır. Bu sınıra ulaşıldığında, izinden bir kısmı kullanılana kadar yeni izin tahakkuk etmez.

Örnek: Bir çalışanın yıllık izin için 30 günlük bir üst sınırı olabilir. Bu sınıra ulaştığında, daha fazla izin tahakkuk ettirebilmek için izninin bir kısmını kullanması gerekir.

Daha fazla bilgi: PTO Tahakkuk Üst Sınırı: Bilmeniz Gereken Her Şey

Orantılı tahakkuk

Tahakkuklar, yarı zamanlı veya düzensiz çalışma programlarına göre ayarlanır. Yarı zamanlı çalışanlar, tam zamanlı çalışanlara kıyasla orantılı bir oranda izin kazanır. (Bazı şirketler bunu, çalışanın şirkete katıldığı anda da uygular; çalışan tam izin hakkına ulaşana kadar tahakkuku orantılı olarak hesaplanır.)

Örnek: Haftada 20 saat çalışan yarı zamanlı bir çalışan, haftada 40 saat çalışan tam zamanlı bir çalışanın yarısı oranında izin kazanabilir.

İlk bekleme süresi

İşe alımdan sonraki ve çalışanların izin tahakkuk ettirmediği ilk dönemdir. Genellikle deneme süresi olarak kullanılır.

Örnek: Yeni işe alınanlar, işe başladıktan sonraki ilk 90 gün dolmadan izin tahakkuk ettirmeye başlamayabilir; bu, ABD eyaletlerinin çoğunun izin yasalarında, özellikle zorunlu hastalık izni için en yaygın hükümdür.

Bekleme süresi hakkında daha fazla bilgi: PTO Bekleme Süresine Genel Bakış ve Uygulamaya Koyma Yolları

Farklı izin türleri için tahakkuk

Şirketler yıllık izin, hastalık izni ve kişisel izin gibi farklı izin türleri için farklı tahakkuk oranları ve politikaları uygulayabilir. Bir çalışan yıllık izni hastalık izninden farklı bir oranda tahakkuk ettirebilir.

Tahakkukların takibi

Tahakkuk eden iznin doğru kayıtlarını tutmak çok önemlidir. Pek çok şirket, tahakkukları otomatik olarak takip etmek için izin yönetim sistemleri veya İK yazılımları kullanır.

Ayrıca bakınız: PTO Tahakkuk Oranı Nasıl Hesaplanır ve PTO Bakiyeniz Nasıl Takip Edilir

Tahakkuk düzeltmeleri

Tahakkuk oranları politika güncellemeleri, istihdam durumundaki değişiklikler veya mevzuat değişiklikleri nedeniyle değişebilir. Bir şirket, beş yıllık kıdemi olan çalışanlar için tahakkuk oranını artırabilir.